Rozpad ZSRR – Geneza


Barricade on the "Gorbaty Bridge" near the Government House of the Russian Federation

Ivan Petrovich Vtorov, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons
Rozpad ZSRR – Geneza

Upadek ZSRR w 1991 r. oznaczał koniec supermocarstwa i przyniósł znaczące globalne zmiany geopolityczne.

Wywołany wstrząsami gospodarczymi, reformami politycznymi i rosnącymi ruchami nacjonalistycznymi w republikach, rozpad Związku Radzieckiego był zarówno nagły, jak i nieunikniony. To historyczne wydarzenie nie tylko zakończyło zimną wojnę, ale także zmieniło krajobraz polityczny Europy Wschodniej i Azji Środkowej.

Dramatyczny kryzys systemu gospodarczego ZSRR i jego satelitów wymagał od ZSRR skrócenia frontu konfrontacji globalnych, zwłaszcza, że republikańska ekipa rządząca w USA nie dawała Kremlowi wytchnienia. W rezultacie fiaska polityki pierestrojki Gorbaczow musiał zgodzić się w 1989 r. na demontaż zewnętrznej części imperium sowieckiego czyli uniezależnienie państw Europy Środkowej i Wschodniej. Oznaczało to początek ich transformacji ustrojowej i drogi ku zjednoczonej Europie.


Watch on the website

Rozpad ZSRR — Geneza

scenariusz: dr hab.Anna Jach
redakcja: prof. Frank Golczewski, prof. Andrzej Nowak, prof. Jan Rydel, dr Burkhard Olschowsky, dr Marcin Wiatr.
Produkcja: Europejska Sieć Pamięć i Solidarność
Animacja: Rzeczyobrazkowe

Webinarium: „Infografika, animacja, oś czasu - materiały edukacyjne dla historyka" (Anna Jach)

Uczestnicy spotkania zastanawiali się m.in.:
- Na co zwrócić uwagę, poruszając zagadnienie upadku ZSRR z uczniami oraz jakich źródeł można użyć do nauczania o tym okresie i gdzie je znaleźć?
- Jak mówić o skomplikowanych procesach za pomocą zjawisk, przyczyn i konsekwencji, nie zaś jednostkowych wydarzeń.
- Czym charakteryzowały się zmiany ustrojowe w różnych europejskich krajach, które przeszły do historii pod nazwą Jesieni Narodów?
- Jak przełom lat 80. i 90. XX wieku jest postrzegany współcześnie?

Webinarium poprowadziła Anna Jach, autorka animacji na temat przyczyn upadku Związku Radzieckiego. Anna Jach to historyk, doktor habilitowany w obszarze nauk o polityce i administracji, adiunkt w Katedrze Badań nad Obszarem Eurazjatyckim w Instytucie Rosji i Europy Wschodniej na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Specjalizuje się w historii XX i XXI wieku, ze szczególnym uwzględnieniem historii ZSRR i Rosji; nauczycielka historii w III Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie.